• مجتمع تجاری اداری گراندمال
  • اطلاعات پروژه: زیربنا: 26000 مترمربع | وزن سازه: 3400 تن | عمق گود: 33 متر | تعداد طبقات: 18
  • مساحت زمین: 1700 مترمربع
  • موقعیت: تهران | منطقه 6 | خیابان فلسطین

معرفی کلی پروژه و زمینه معماری

مجتمع تجاری اداری گراندمال در یکی از مناطق مرکزی تهران واقع شده است؛ خیابانی که به دلیل پیشینه تاریخی و حضور بناهای شاخص معماری معاصر، هویت ویژه‌ای دارد. وجود ساختمان‌هایی با سبک آجری و خاطره رویدادهای تاریخی این محدوده، الهام‌بخش طراحی پروژه بوده است.

هدف اصلی تیم طراحی، ایجاد ساختمانی مدرن و امروزی بوده که در عین حال با بافت تاریخی خیابان پیوند داشته باشد. در طراحی نما، استفاده از پوسته‌های آجری در کنار سطوح شیشه‌ای باعث شده تا علاوه بر ایجاد سبکی و شفافیت بصری، ارتباطی میان معماری گذشته و زبان طراحی معاصر برقرار شود.

فرم کلی ساختمان با الهام از ایده یکپارچگی احجام طراحی شده است؛ به جای فرم رایج «پودیوم و برج» که در بسیاری از ساختمان‌های اداری دیده می‌شود، در این پروژه تلاش شده تا ارتباطی یکدست میان فضاهای اداری و تجاری برقرار شود. خطوط عمودی، شکاف‌های پوسته و منحنی‌های نما، علاوه بر تأکید بر ارتفاع ساختمان، هویتی متمایز و شاخص به پروژه بخشیده‌اند.

مجتمع تجاری اداری گراندمال نه‌تنها یک ساختمان اداری و تجاری مدرن است، بلکه با طراحی آیکونیک و هماهنگ با هویت تاریخی خیابان، توانسته است به یک نشانه شهری برای منطقه تبدیل شود.

انتخاب سیستم سازه

در فاز نخست مطالعات پروژه، هدف اصلی انتخاب بهترین سیستم سازه‌ای بود؛ سیستمی که بتواند تمام نیازهای پروژه از نظر هزینه، سرعت اجرا، کارایی و ایمنی در طول عمر سازه را برآورده کند.
با توجه به کاربری تجاری پروژه و الزامات معماری آن، سیستم قاب خمشی ویژه به عنوان مناسب‌ترین گزینه انتخاب شد. این سیستم به دلیل عملکرد بسیار خوب در مقابله با بارهای جانبی (مانند زلزله و باد) و توانایی بالای آن در تغییر شکل کنترل‌شده، بهترین تطابق را با نیازهای پروژه دارد.

در قاب خمشی ویژه، جذب انرژی زلزله از طریق تغییر شکل‌های خمشی و برشی تیرها و ستون‌ها انجام می‌شود. به عبارت ساده‌تر، این سیستم به گونه‌ای طراحی شده که در هنگام وقوع زلزله، تغییر شکل‌های جانبی ساختمان به شکل کنترل‌شده و ایمن اتفاق بیفتد و سازه توانایی حفظ پایداری خود را داشته باشد.

چالش‌های طراحی سازه

معماری خاص پروژه و کاربری تجاری آن، طراحان را با چالش‌های متعددی در طراحی سازه روبه‌رو کرد.
برخی از مهم‌ترین این چالش‌ها عبارت‌اند از:

  • دهانه‌های بلند تیرها برای تأمین تعداد کافی فضای پارکینگ
  • ارتفاع زیاد طبقات به دلیل ماهیت تجاری پروژه
  • وجود پس‌رفتگی‌ها، پیش‌آمدگی‌ها و بازشوهای بزرگ در پلان ساختمان
  • طراحی نیم‌طبقه‌ها و ایجاد ارتباط بین طبقات از طریق پله‌برقی‌های با دهانه بلند

این موارد باعث ایجاد پیچیدگی‌های لرزه‌ای متعدد زیر می‌شود:

  • پدیده طبقه نرم
  • نامنظمی دیافراگم و سیستم‌های موازی
  • کنترل تغییر شکل جانبی و ثقلی المان‌های سازه‌ای
  • پیچش سازه در زمان وقوع زلزله

آیین‌نامه‌ها و جزئیات فنی اتصالات

برای طراحی این پروژه، به‌روزترین و معتبرترین آیین‌نامه‌های داخلی و بین‌المللی مورد استفاده قرار گرفتند:

  • مبحث دهم مقررات ملی ساختمان – ویرایش ۱۴۰۱
  • AISC 360-16 برای طراحی کلی سازه‌های فولادی
  • AISC 358-16 برای طراحی و استفاده از اتصالات پیش‌تأیید شده

با توجه به اهمیت بالای عملکرد اتصالات در سیستم قاب خمشی، در این پروژه از اتصالات پیچی با ورق روسری و زیرسری (BFP) استفاده شد. این نوع اتصال به دلیل اجرای ساده‌تر، دقت بالا و عملکرد مناسب در جذب انرژی زلزله، یکی از بهترین انتخاب‌ها برای سازه‌های تجاری به شمار می‌رود.

سیستم سقف انتخاب‌شده و مزایای آن

با توجه به اسکلت فولادی سازه و نیاز به سرعت در اجرا، سیستم تیرهای مرکب با عرشه فولادی به‌عنوان بهترین گزینه انتخاب شد. این سیستم مزایای قابل توجهی دارد:

  • کاهش وزن سازه و در نتیجه بهبود عملکرد لرزه‌ای
  • کاهش تعداد تیرچه‌ها، اتصالات و پیچ‌ها
  • حذف کامل هزینه‌های قالب‌بندی، زیرا عرشه فولادی نقش قالب ماندگار را ایفا می‌کند
  • افزایش سرعت اجرا و کاهش هزینه‌های نهایی پروژه
  • بهبود کیفیت اجرا و کاهش خطاهای انسانی

انتخاب این سیستم سقف، علاوه بر بهینه‌سازی اقتصادی پروژه، موجب افزایش ایمنی و دوام سازه در برابر بارهای ثقلی و جانبی نیز می‌شود.

اهمیت کنترل کیفیت در پروژه

طراحی و اجرای این پروژه، تجربه‌ای ارزشمند در ترکیب مهندسی سازه، مدیریت کیفیت و رعایت استانداردهای بین‌المللی بود. انتخاب دقیق سیستم سازه‌ای، بهره‌گیری از آیین‌نامه‌های معتبر و اجرای جزئیات فنی با دقت بالا، تنها بخشی از عوامل موفقیت این پروژه محسوب می‌شوند.

اما در کنار طراحی دقیق، نظارت مستمر و کنترل کیفیت در حین اجرا، نقشی حیاتی در دستیابی به استانداردهای ایمنی و دوام مورد انتظار ایفا کردند. تمامی مراحل اجرای سازه، از برش و جوشکاری مقاطع فولادی تا نصب اتصالات و اجرای عرشه فولادی، تحت نظارت مستقیم دستگاه نظارت مقیم پروژه و مهندسان کنترل کیفیت صورت گرفت.

مدیریت فرآیند ساخت و افزایش کیفیت نهایی

اجرای پروژه بر اساس یک برنامه‌ریزی دقیق زمانی و با استفاده از تکنولوژی‌های نوین کنترل کیفیت انجام شد. تیم نظارت با همکاری نزدیک با تیم اجرایی، از طریق جلسات مستمر و گزارش‌های هفتگی، انطباق کامل عملیات با طرح مصوب و آیین‌نامه‌های مرجع را تضمین کرد.

به دلیل اهمیت بالای عملکرد لرزه‌ای سازه، علاوه بر کنترل‌های معمول، یک لایه نظارت تکمیلی نیز اعمال شد تا کیفیت اتصالات بحرانی، سختی قاب‌های خمشی و رفتار سقف‌های مرکب در بالاترین سطح ممکن حفظ شود. این رویکرد باعث شد پروژه از نظر ایمنی سازه‌ای، دوام و بهره‌وری اقتصادی در یک استاندارد ممتاز قرار گیرد.

کنترل کیفیت و بازرسی در مراحل اجرا

  • بازرسی جوش‌ها و اتصالات: تمامی جوش‌ها و پیچ‌ها مطابق با استانداردهای AISC و مبحث دهم مقررات ملی ساختمان کنترل و تست شدند. تست‌های غیرمخرب (NDT) برای اطمینان از کیفیت اتصالات بحرانی انجام گرفت.
  • کنترل ابعادی و تراز‌بندی سازه: قبل از نصب هر المان سازه‌ای، کنترل دقیق ابعاد، شاقولی بودن ستون‌ها و هم‌راستایی تیرها توسط دستگاه نظارت بررسی و تأیید می‌شد.
  • بازرسی مصالح و مقاطع فولادی: کلیه ورق‌ها، تیرها و پیچ‌های پرمقاومت قبل از نصب، از نظر کیفیت متریال و انطباق با مشخصات فنی پروژه ارزیابی شدند.
  • کنترل اجرای سقف عرشه فولادی: نصب ورق‌های عرشه، برش‌گیرها و آرماتوربندی به‌صورت مرحله‌به‌مرحله پایش و تأیید شد تا عملکرد مرکب تیر و دال در برابر بارهای ثقلی و جانبی تضمین شود.

جمع‌بندی

طراحی این پروژه نشان می‌دهد که با ترکیب دقیق دانش فنی، انتخاب سیستم سازه‌ای مناسب و بهره‌گیری از آیین‌نامه‌های معتبر، می‌توان سازه‌ای ایمن، اقتصادی و بادوام خلق کرد. این تجربه موفق بیانگر توانایی تیم مهندسی در حل چالش‌های پیچیده و ارائه بهترین راه‌حل‌های فنی در پروژه‌های بزرگ مقیاس است.